FIFA’nın yıllardır tekrarladığı bir slogan var: “Futbol dünyayı birleştirir.” Dünya Kupası organizasyonları da bu iddianın en büyük vitrini olarak sunulur. Farklı dillerden, kültürlerden ve inançlardan insanların aynı heyecan etrafında buluştuğu, sınırların ve siyasi ayrılıkların anlamını yitirdiği söylenir.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelere yönelik “Abraham Anlaşmaları’nı imzalamalısınız” çağrısı yaptı. Bu çağrı, sıradan bir diplomatik çıkış olarak okunamaz. Çünkü burada yalnızca İsrail’le ilişkilerin normalleşmesinden değil, Ortadoğu’nun geleceğini şekillendirecek yeni bir güvenlik mimarisinden söz ediliyor. Trump’ın Suudi Arabistan, Katar, Türkiye, Pakistan, Mısır ve Ürdün’ü aynı cümle içerisinde zikretmesi, bölge ülkelerini İsrail merkezli yeni bir hatta toplamaya dönük stratejik bir yönlendirme niteliği taşıyor.

Bayramlar… Nerede olursak olalım, nasıl bir hayatın içinde bulunursak bulunalım zamanı kısa süreliğine durduran günlerdi. Yüzlerde tebessüm, evlerde telaş, yüreklerde çocukça bir heyecan olurdu. En zor dönemlerde bile ocaklar tüter, en eski elbiseler bile özenle temizlenir, insanlar birbirine güzel görünmeye çalışırdı. Çünkü bayramlar sadece bir takvim günü değil, insanın insana sığındığı bir kaleydi.

Yaz mevsiminin gelişiyle birlikte, büyük şehirlerin meydanlarında ve sokaklarında her geçen gün daha da şiddetlenen bir “görsel istilanın” tahakkümü altına giriyoruz. Modern birey, tarih boyunca hiç olmadığı kadar derin bir teşhir hastalığının pençesinde kıvranırken, kamusal alan bir özgürlük sahası olmaktan çıkıp bedensel bir performans sahnesine dönüşüyor. Kafayı yerden kaldırıp yürümenin neredeyse imkânsızlaştığı bu manzara, bize “Soyunuyorum, öyleyse varım” garabetinin acınası bir gerçekliğe dönüştüğünü fısıldıyor.

Filistin halkının 15 Mayıs 1948’de yaşadığı büyük sürgün ve işgal, tarihe “Nekbe” yani “Büyük Felaket” olarak geçti. Yüz binlerce Filistinli kendi topraklarından koparıldı, evlerinden sürüldü, köyleri haritadan silindi. İnsanlar evlerinin anahtarlarını alıp birkaç gün sonra geri döneceklerini düşünerek yollara düştüler. Ancak o geçici ayrılık, nesiller boyu sürecek bir sürgüne dönüştü.

Doğurganlık oranlarının hızla gerilediği ve aile kurumunun küresel ölçekte aşındırıldığı bir dönemde, Bosch Türkiye, Anneler Günü üzerinden aile kurumunu ve anne-baba kavramını hedef alan bir reklam filmi hazırladı. Reklamda annelik, insan hayatının kurucu bir değeri olmaktan çıkarılıp evcil hayvan sahipliğiyle benzeştirilen bir kavrama dönüştürülüyor.

Bazen bir gerçeği en net biçimde, o sistemin içinden gelen bir ses dile getirir. İşgalci İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın eski direktörü Tamir Pardo, “Yahudi olmaktan utanıyorum” dedi. Onun bu sözleri, yalnızca bireysel bir vicdan muhasebesi değil; aynı zamanda bir düzenin içeriden ifşası olarak yorumlanmalı…

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan süreç, kısa sürede bölgesel bir gerilim olmaktan çıktı; küresel dengeleri sarsan çok katmanlı bir krize dönüştü. Bu süreçte en dikkat çekici gelişme ise, İran’ın beklenenden çok daha sert ve organize bir karşılık verebilmesi oldu. Körfez’deki ABD üslerinin hedef alınması ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, savaşın seyrini doğrudan değiştiren kritik eşiklerdi.

Gazze’de aylardır devam eden soykırım, yalnızca bir coğrafyayı değil, dünya siyasetinin dengelerini de kökten sarstı. İsrail’in saldırgan ve yayılmacı tavrı, artık bölgesel bir çatışma olmaktan çıkarak küresel bir krize dönüştü. Gazze’de, Lübnan’da ve son olarak İran’da yaşananlar sadece devletleri değil; toplumları, sivil yapıları ve siyasi hareketleri de doğrudan etkileyerek meselenin geniş ölçekte bir vicdan ve meşruiyet krizine dönüşmesine yol açtı.

28 Şubat’ta başlayan ve 40 gün boyunca giderek tırmanan ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, dünya siyasetinin en tehlikeli eşiklerinden birine dönüşmüştü. İran’ın üst düzey isimlerinin hedef alındığı saldırılar, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, Körfez’deki Amerikan üslerinin vurulması ve savaşın İsrail’in işgal altında tuttuğu şehirlere taşınması, bölgesel bir krizin küresel bir felakete dönüşebileceğini açıkça göstermişti. Bu süreçte yalnızca askeri cepheler değil, enerji hatları, ticaret yolları ve küresel ekonomi de doğrudan sarsıldı.